"Học để biết, học để làm, học để chung sống và học để hoàn thiện mình"

Bỏ kiểm tra 15 phút, 1 tiết: “Cởi trói” để giáo viên chủ động đổi mới

 Trong hưng dn thc hin đi mi công tác xây dng kế hoch GD, đi mi dy hc và kim tra đánh giá năm hc 2019-2020, S GD-ĐT TP.HCM đ ngh các trưng THCS, THPT thc hin đánh giá thưng xuyên vi tt c HS bng nhiu hình thc khác nhau: đánh giá qua bài thuyết trình, qua thái đ hc tp ca HS; qua h sơ hc tp, v hoc sn phm ca HS; qua vic HS báo cáo kết qu thc hin mt d án, nghiên cu khoa hc k thut, báo cáo kết qu thc hành thí nghim, tiết hc tri nghim ngoài nhà trưng…

 

Năm hc 2019-2020, HS THCS, THPT TP.HCM s đưc cho đim trên các hot đng d án, tri nghim (Trong hình: Hot đng d án văn hc ca HS Trưng THPT Nguyn Thái Bình)

Giúp phát huy năng lc toàn din cho HS

Sở GD-ĐT TP khẳng định, giáo viên (GV) có thể sử dụng các hình thức đánh giá này thay thế cho các bài kiểm tra 15 phút, một tiết, kiểm tra miệng hiện hành.

Việc được phép sử dụng linh hoạt các hình thức, các “kênh” trong kiểm tra, đánh giá HS, theo nhiều GV đây là động thái “cởi trói” để người thầy, đồng hành cùng người thầy trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, trên cơ sở đó giúp phát huy năng lực toàn diện cho HS.

Theo thầy Phạm Phương Bình - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Huân, vấn đề mở của Sở GD-ĐT TP trong kiểm tra đánh giá HS trên lớp thật ra không phải mới. Trong chỉ đạo của sở, nhiều năm nay đã có định hướng mở cho GV. Tuy nhiên, chỉ có một vài bộ môn như sinh, công nghệ gắn liền với học tập trải nghiệm, tiết học ngoài nhà trường… có sự đổi mới kiểm tra đánh giá. Bây giờ, khi sở định hướng thêm nhiều hoạt động khác thì phù hợp với hoạt động giảng dạy trong nhà trường, phù hợp với định hướng đổi mới về phương pháp dạy.

“Đổi mới về phương pháp dạy, bắt buộc phải đổi mới về kiểm tra đánh giá, tránh hiện tượng không khớp nhau, khiến HS mất hứng thú trong việc học. Việc mở rộng như vậy giúp cởi trói cho GV trong việc chủ động xây dựng nội dung bài dạy gắn liền với việc kiểm tra đánh giá. Kế nữa, việc cởi trói này sẽ làm tư tưởng GV thoáng hơn khi HS được làm việc theo nhóm dựa trên sản phẩm, khả năng thuyết trình, tư duy, phản biện”, thầy Bình nói.

Tuy nhiên, việc đa dạng hóa các kênh kiểm tra, đánh giá, thầy Bình cho rằng nếu làm không khéo thì sẽ phát sinh nhiều bất cập. Thứ nhất, khi hình thức kiểm tra đánh giá không còn gắn với hình thức cổ điển thì đa phần tư tưởng của GV sẽ “thoáng hơn”, với tâm lý khuyến khích HS làm, dẫn đến điểm số ảo, tạo độ vênh giữa học và đánh giá, khiến HS “chủ quan” trong việc học. Thậm chí giữa các GV có thể sẽ có sự cạnh tranh để “chiêu dụ” HS tham gia vào những hoạt động của bộ môn mình bằng điểm số, vô tình lại khiến HS làm, học vì điểm số mà không phải vì đổi mới.

GV chưa đi mi “buc” phi đi mi

Để tránh những bất cập, hạn chế trên, theo thầy Bình, mỗi nhà trường cần phải chủ động trong công tác, xây dựng được chương trình tổng thể đồng bộ trong nhà trường, không để mỗi GV tự phát sinh. Đồng thời, không vội vã đưa tất cả các hoạt động của nhà trường đều gắn liền với điểm số mà chỉ là những hoạt động cụ thể, thấy rõ ràng sự bổ ích, HS hứng thú tham gia.

“Từng bước thực hiện chứ không phải chạy ào ào, không ồ ạt cho điểm HS mà phải có lộ trình, phân công cụ thể trong từng môn học. Quan trọng nhất là tập huấn cho GV, hướng dẫn GV làm trên tinh thần vì đổi mới phương pháp dạy học, vì trang bị kiến thức, phát huy năng lực cho HS. Cần phải có sự đều tay, phối hợp cùng nhau, tránh sự ganh đua, tranh giành”, thầy Bình nói.

Chung nhận định, cô Đặng Thị Tuyết Hoài - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Thị Định (Q.2) - bày tỏ, việc đánh giá HS là dựa trên cả một quá trình. Do đó, việc “cởi mở” đánh giá, kiểm tra này giúp GV chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch giảng dạy, thay vì “áp đặt” vào bài kiểm tra giấy 15 phút, 1 tiết. Tuy nhiên, để thực sự phát huy được năng lực của HS, hỗ trợ một cách tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy học thì ở từng nhà trường, từng tổ bộ môn lại phải xây dựng kế hoạch bài bản, xác định được “mấu chốt” trong từng môn học để thực hiện đánh giá HS.

Thầy Lê Thanh Long - GV địa, Trường THPT Phạm Văn Sáng - cho rằng, việc Sở GD-ĐT TP “bật đèn xanh” cho GV linh hoạt về kiểm tra đánh giá sẽ giúp các GV đã đổi mới có thêm động lực để tiếp tục đổi mới, các GV chưa đổi mới “buộc” phải đổi mới. Đồng thời, GV sẽ có cơ sở để “mạnh tay” hơn trong việc đánh giá HS một cách đa dạng, toàn diện. Ngoài ra, các hình thức mới mẻ “đi thẳng” vào khâu kiểm tra, đánh giá này sẽ “đánh thẳng” đến tâm lý của phụ huynh, tạo được sự đồng thuận của phụ huynh, hỗ trợ GV đổi mới.

“Cần phải làm đồng bộ ở các bộ môn. Bên cạnh đó, quan trọng nhất là mỗi GV phải có sự đánh giá khách quan, công bằng với HS, tránh sự thiên vị cũng như cho điểm quá nương tay. Ví dụ như trong cả một nhóm HS làm dự án thì phải có sự nhìn nhận công tâm để đánh giá đúng công sức, thực lực của từng HS”, thầy Long đề xuất.

Bài, ảnh: Nam Đnh - Báo giáo dục